Gebeurtenis
Inundatie rond Leiden
31 juli 1574
Op 31 juli 1574 besloten Willem van Oranje en de opstandelingen de polders rond Leiden onder water te zetten. Door dijken door te steken en sluizen te openen, wilden zij de Spaanse belegeraars verdrijven en een vaarroute voor de Watergeuzen creëren. De inundatie bracht grote schade toe aan het omliggende platteland, maar maakte uiteindelijk de bevrijding van Leiden mogelijk.
31 juli 1574
Historische context
Leiden werd sinds 1573 door Spaanse troepen belegerd. Nadat het beleg tijdelijk was onderbroken, keerden de Spaanse troepen in het voorjaar van 1574 terug. Binnen de stad ontstonden tekorten aan voedsel en drinkwater, terwijl ziekte en honger de bevolking zwaar troffen. Pogingen om Leiden over land te ontzetten waren mislukt. Daarom werd gezocht naar een strategie waarbij het landschap zelf als wapen kon worden gebruikt.
Op 31 juli gaf Willem van Oranje opdracht om dijken door te steken en sluizen te openen. Grote delen van Rijnland en de polders rond Leiden moesten langzaam onder water lopen. Dat proces verliep niet eenvoudig: het water steeg traag, sommige dijken werden hersteld en het succes hing af van wind, getij en waterstanden. Voor boeren en bewoners betekende de inundatie verlies van akkers, wegen, huizen, molens en vee.
Toen het water voldoende was gestegen, konden de Watergeuzen met platbodems richting Leiden varen. De Spaanse troepen verlieten hun stellingen voordat de vloot de stad bereikte. In de nacht van 2 op 3 oktober 1574 kwamen de Watergeuzen Leiden binnen. De inundatie vormde daarmee de directe strategische aanloop naar het Ontzet, dat als afzonderlijke gebeurtenis wordt geregistreerd.
Gebeurtenis
Historische betekenis
De inundatie rond Leiden is een belangrijk voorbeeld van het doelbewust inzetten van water als militair middel tijdens de Nederlandse Opstand. De operatie liet zien hoe de waterhuishouding van Holland kon worden gebruikt om Spaanse legers en verdedigingswerken te hinderen. Tegelijkertijd droegen vooral de plattelandsbewoners de zware gevolgen van de vernielingen, overstromingen en verzilting. De inundatie maakte het Ontzet van Leiden mogelijk en werd daardoor een blijvend onderdeel van de historische herinnering aan de Opstand.
