Militaire ontwikkeling van Maurits

Toen Maurits na de dood van zijn vader en zijn benoeming in 1588 naar voren schoof, was hij nog een jonge man zonder de reputatie van de latere veldheer. De Republiek had wel behoefte aan een militaire leider, maar beschikte niet over een vorstelijk leger dat onbeperkt kon worden ingezet. Tegenover de opstandige gewesten stonden Spaanse garnizoenen, versterkte steden en ervaren bevelhebbers. Zijn ontwikkeling vond daarom plaats binnen de politieke en financiële grenzen van de Staten. Maurits moest leren om soldaten, artillerie, voorraden en informatie samen te brengen in plannen die uitvoerbaar waren. De samenwerking met bestuurders als Johan van Oldenbarnevelt was daarbij belangrijk: militaire doelen, geld en risico’s moesten voortdurend op elkaar worden afgestemd. Oorlog voeren betekende niet alleen aanvallen, maar ook wachten, beveiligen en bevoorraden. Bij Breda in 1590 werd die ontwikkeling voor het eerst herkenbaar. De inname kwam niet door brute kracht, maar door geheimhouding, lokale kennis, een verborgen troepenmacht en een zorgvuldig gekozen toegangsroute. Tijdens de veldtocht van 1591 zette Maurits die lessen om in sneller opeenvolgende belegeringen en operaties. Hij was daarmee nog niet onverslaanbaar, maar groeide wel uit van jonge militaire hoop tot een bevelhebber die de mogelijkheden van de Republiek beter wist te benutten.