Brussel

Brussel was de belangrijkste bestuursplaats van de Habsburgse Nederlanden. De landvoogdes Margaretha van Parma hield er hof en probeerde vanuit de stad de rust in de gewesten te bewaren. Ook belangrijke instellingen, bestuurders en vertegenwoordigers van de vorst waren hier gevestigd. Daardoor kwamen politieke conflicten en religieuze spanningen in Brussel samen. Na de Beeldenstorm van 1566 werd Brussel het centrum van de harde reactie van Filips II. In 1567 arriveerde de hertog van Alva met een Spaans leger. Hij nam de macht over en richtte de Raad van Beroerten op, een uitzonderlijk gerechtshof dat vermeende tegenstanders van het Habsburgse gezag vervolgde. Vanuit Brussel werden verhoren, processen, verbeurdverklaringen en executies georganiseerd. De stad kreeg daardoor een dubbele betekenis. Brussel was enerzijds het hart van het Habsburgse bestuur en van de poging om controle en katholieke eenheid te herstellen. Anderzijds werd het een zichtbaar symbool van onderdrukking en politieke centralisatie. De gebeurtenissen in Brussel maakten duidelijk dat de Opstand niet alleen op slagvelden werd uitgevochten, maar ook in raadskamers, rechtbanken en straten. De stad vormt daarom een belangrijk vertrekpunt voor het begrijpen van de repressie die de gewapende strijd verder aanwakkerde.