Haarlem

Haarlem koos in 1572 de zijde van Willem van Oranje. Daarmee werd de stad een belangrijk steunpunt voor de Opstand in Holland. De ligging tussen Amsterdam, Leiden en het Haarlemmermeer maakte Haarlem strategisch waardevol voor zowel de opstandelingen als het Spaanse leger. Vanaf eind 1572 werd de stad ongeveer zeven maanden belegerd door Spaanse troepen onder leiding van Don Fadrique, de zoon van de hertog van Alva. Binnen de stad werkten bestuurders, soldaten, burgers en ambachtslieden samen aan de verdediging. De stad kreeg te maken met beschietingen, voedseltekorten, ziekte en zware druk om zich over te geven. Op 12 juli 1573 capituleerde Haarlem uiteindelijk. De stad werd daarna door de Spaanse troepen geplunderd en zwaar gestraft. Het beleg liet zien hoe belangrijk versterkte steden waren geworden in de Opstand, maar ook hoe kwetsbaar een stad kon zijn wanneer bevoorrading en militaire hulp uitbleven. Haarlem werd daarmee een belangrijk voorportaal van de gebeurtenissen rond Alkmaar en Leiden.