Overdracht van bevoegdheden na Leicester

De komst van Leicester had de militaire steun van Engeland verbonden aan een nieuwe bestuurlijke structuur. Als gouverneur-generaal kreeg hij in 1586 brede bevoegdheden, maar zijn optreden riep weerstand op bij Hollandse regenten en andere gewesten die hun eigen privileges wilden behouden. Zijn vertrek eind 1587 liet daarom niet alleen een militair probleem achter, maar ook de vraag wie de aan hem verbonden bevoegdheden moest uitoefenen. In 1588 namen de Staten-Generaal en de gewestelijke besturen de verantwoordelijkheid verder zelf in handen. De functies en eedverbintenissen die met Leicester waren verbonden, werden teruggebracht naar de bestaande staatsinstellingen. Maurits van Nassau kreeg als admiraal-generaal de leiding over de militaire organisatie, terwijl Johan van Oldenbarnevelt en andere bestuurders de politieke en financiële kant versterkten. Er kwam dus geen nieuwe buitenlandse landsheer voor in de plaats. Deze overdracht betekende niet dat de Republiek al een moderne eenheidsstaat of democratie was. De gewesten hielden eigen rechten en belangen, en de samenwerking bleef afhankelijk van overleg en financiële middelen. Wel ontstond een werkbare orde zonder koning: de Staten namen politieke verantwoordelijkheid, Maurits kreeg militaire verantwoordelijkheid en buitenlandse steun werd ondergeschikt aan de eigen instellingen. Daarmee werd de mislukking van Leicester omgezet in een nieuwe bestuurlijke richting.