De Watergeuzen sloegen toe

In de jaren vóór 1572 waren de spanningen in de Nederlanden sterk opgelopen. Het beleid van Filips II, de centralisering van het bestuur en de vervolging van protestanten hadden het verzet tegen zijn gezag versterkt. Na de Beeldenstorm van 1566 probeerden de autoriteiten de orde met harde middelen te herstellen. Veel tegenstanders weken uit of bleven vanuit zee actief. De Watergeuzen vormden een gewapende verzetsbeweging die vanaf schepen tegen het Spaanse gezag opereerde. Op 1 april 1572 voer hun vloot de Maas op. Diezelfde avond namen zij Den Briel in. De Spaanse soldaten waren op dat moment niet in de stad aanwezig, waardoor de Watergeuzen de havenstad relatief snel konden veroveren. De betekenis van deze inname was groot. Den Briel was de eerste stad in de Nederlanden die zich officieel bij Willem van Oranje aansloot. Andere steden volgden daarna snel. Daarmee veranderde het verzet van een verspreide beweging op zee in een opstand die ook steden, bestuur en grondgebied in handen kon krijgen. De inname van Den Briel vormde daardoor een keerpunt in de Opstand en luidde een nieuwe fase van de strijd in.