Willem van Oranje antwoordde Spanje

De aanleiding was de vogelvrijverklaring van 1580. Filips II presenteerde Willem als een verrader die de Nederlanden van hun wettige koning afbracht. Willem en zijn bondgenoten konden die voorstelling niet onbeantwoord laten, omdat zij de steun voor de Opstand en de positie van de Staten aantastte. Het antwoord moest daarom zowel persoonlijk als staatsrechtelijk overtuigen. In zijn politieke verdediging wees Willem op de traditionele privileges van de gewesten, op de vervolging door het bestuur van Alva en op het geweld dat sinds 1566 was gebruikt. Hij presenteerde zijn handelen als bescherming van de Nederlanden en niet als een streven naar persoonlijke macht. De Staten-Generaal en de gewestelijke besturen vormden het publiek en de politieke achterban voor deze argumentatie. Het gevolg was dat de Opstand steeds meer in woorden en documenten werd gelegitimeerd. De strijd bleef militair, maar kreeg daarnaast een juridisch en historisch verhaal waarin de vorst verplichtingen tegenover zijn onderdanen had. Dit denken bereidde de latere afwijzing van Filips II voor. De episode is historisch belangrijk omdat zij laat zien dat onafhankelijkheid niet alleen op het slagveld, maar ook via politieke argumenten werd opgebouwd.