De Spaanse Furie begon

De aanleiding lag in de langdurige oorlog en in de zwakke financiële positie van het Habsburgse bestuur. Spaanse en andere koninklijke soldaten dienden vaak maanden zonder betaling. Ondertussen waren zij ver van huis gelegerd, leden zij verliezen en zagen zij dat de militaire leiding niet snel voor geld kon zorgen. Voor de bevolking betekende de aanwezigheid van slecht betaalde troepen een voortdurende bedreiging. De betrokken partijen waren de soldaten van het koninklijke leger, hun bevelhebbers, lokale bestuurders en de stedelijke bevolking. Muitende troepen trokken rond, bezetten plaatsen en eisten betaling of buit. Het probleem was niet één geïsoleerde opstand, maar een bredere aantasting van de discipline binnen het leger. De koninklijke overheid kon de soldaten niet eenvoudig vervangen, omdat zij juist van die troepen afhankelijk was. De gevolgen waren ernstig. Muiterijen maakten het Spaanse gezag kwetsbaar en vergrootten de angst in de steden. In november 1576 escaleerde deze situatie in Antwerpen, waar Spaanse soldaten tot plundering en geweld overgingen. Historisch gezien toont deze aflevering dat de Opstand niet uitsluitend door religieuze of nationale tegenstellingen werd bepaald: geld, legerorganisatie en de positie van huursoldaten waren eveneens beslissend.